← Kriptografiya va identifikatsiya
MODUL 08 / DARS 03

Tokenlar, secrets va kalit rotatsiyasi

Taxmin qilib bo‘lmaydigan qiymatlarni to‘g‘ri boshqaring.

45 daqiqa Python 3

Random va secrets

Oddiy random moduli simulyatsiya uchun; xavfsizlik tokenlari uchun secrets ishlatiladi. Token yetarli entropiyaga ega bo‘lsin, qisqa amal qilish muddati va bekor qilish yo‘li bo‘lsin. Token uzunligi bilan kodlash uzunligini ajrating.

Sirlar hayot sikli

Sirni source code, Git, Docker image yoki frontend bundle ichiga yozmang. Production’da muhit o‘zgaruvchisi yoki secret manager ishlating. .env.example faqat nomsiz/namunaviy qiymatlar uchun, haqiqiy .env Git’dan chiqariladi. Sizib chiqqan sirni faqat fayldan o‘chirish yetmaydi: bekor qilish va yangisini chiqarish kerak.

Rotatsiya

Qaysi xizmatlar kalitdan foydalanishini, almashtirish ketma-ketligini va eski kalitni bekor qilish vaqtini yozing. Loglarda qiymatni emas, kalit identifikatorini qayd eting. Quyidagi token o‘quv uchun yangidan yaratiladi; natijani ommaga chiqarmang.

Python’da ko‘rib chiqamiz

import secrets
token = secrets.token_hex(16)
print(len(token))
# Tokenning o‘zini logga chiqarmaymiz.

Misolni

Mustaqil mashq

Token uchun yaratilish, expiry, foydalanish va revocation jadvalini yozing. .gitignore’da .env borligini tekshiring. Sizib chiqqan sintetik kalitga javob rejasini yozing.

Chuqurroq o‘rganing

Rasmiy hujjatni ochish ↗
O‘QING → O‘ZGARTIRING → SINANG

Python ish maydoni

.py

Kod brauzeringizda Web Worker orqali bajariladi. Serverga yuborilmaydi. Standart kutubxona bilan ishlang; lokal shell va host fayllari mavjud emas.

● ● ●tokens-secrets.pyPython 3.14
Muhit ishga tushirishda yuklanadi
NATIJA
Kod natijasi shu yerda ko‘rinadi.
JAVOBI TEKSHIRILADIGAN TOPSHIRIQ

Natijani tahlil qiling

16 baytdan olingan hex token uzunligi nechta belgi?

Yordamchi ishora

Har bayt ikkita hex belgi.

Python misolini hisobsiz ham bajara olasiz. Javobni tekshirish va natijani saqlash uchun hisobga kiring.

Hisobga kirish

Bu tekshiruv javob mosligini baholaydi. Mustaqil mashq va loyiha sifatini dars mezonlari bilan alohida tekshiring.

BILIMINGIZNI MUSTAHKAMLANG

Dars testi

To‘g‘ri javob bering. Qayta urinish mumkin; eng yaxshi natijangiz saqlanadi.

1. Sir Git’ga tushib qolsa birinchi zarur choralar nima?
Test uchun hisobga kirish
O‘Z SO‘ZINGIZ BILAN YOZING

Shaxsiy konspekt

Tushunganlaringiz, savollaringiz va keyingi amaliyotingiz. Parol yoki token yozmang.

Konspekt uchun hisobga kirish