← Tarmoq asoslari
MODUL 05 / DARS 02

TCP, UDP va portlar

Transport xususiyatlari bilan xizmat nomini adashtirmang.

45 daqiqa Python 3

Transportning vazifasi

TCP tartibli, qayta uzatiladigan bayt oqimini beradi. UDP datagrammalar yuboradi va o‘zi yetkazishni kafolatlamaydi. Ilova zarur bo‘lsa UDP ustida o‘z ishonchlilik mexanizmini quradi. TCP ulanishi uch bosqichli handshake orqali boshlanadi.

Port nima?

Port hostdagi xizmat endpoint’ini ajratadi. 443 odatda HTTPS bilan bog‘liq, lekin port raqami protokolni isbotlamaydi. TCP 53 va UDP 53 ikkala holatda ham DNS ishlatilishi mumkin. IP, transport va port birga endpoint tavsifini beradi.

Kuzatuv va xulosa

Mahalliy ss natijasida 127.0.0.1 tinglovi loopback bilan cheklanadi. 0.0.0.0 barcha IPv4 interfeyslarida tinglashni bildiradi; haqiqiy kirish firewall va marshrutga ham bog‘liq. Quyidagi misol inventar tahlili, faol skaner emas.

Python’da ko‘rib chiqamiz

services = [("tcp", 443), ("udp", 53), ("tcp", 22), ("udp", 123)]
print(sum(protocol == "tcp" for protocol, port in services))

Misolni

Mustaqil mashq

TCP va UDP uchun uchta farq yozing. Lokal ss chiqishida tinglov manzilini aniqlang. Port 443 bo‘lishi TLS to‘g‘riligini nega isbotlamasligini tushuntiring.

Chuqurroq o‘rganing

Rasmiy hujjatni ochish ↗
O‘QING → O‘ZGARTIRING → SINANG

Python ish maydoni

.py

Kod brauzeringizda Web Worker orqali bajariladi. Serverga yuborilmaydi. Standart kutubxona bilan ishlang; lokal shell va host fayllari mavjud emas.

● ● ●tcp-udp.pyPython 3.14
Muhit ishga tushirishda yuklanadi
NATIJA
Kod natijasi shu yerda ko‘rinadi.
JAVOBI TEKSHIRILADIGAN TOPSHIRIQ

Natijani tahlil qiling

Inventarda nechta TCP endpoint bor?

Yordamchi ishora

443 va 22.

Python misolini hisobsiz ham bajara olasiz. Javobni tekshirish va natijani saqlash uchun hisobga kiring.

Hisobga kirish

Bu tekshiruv javob mosligini baholaydi. Mustaqil mashq va loyiha sifatini dars mezonlari bilan alohida tekshiring.

BILIMINGIZNI MUSTAHKAMLANG

Dars testi

To‘g‘ri javob bering. Qayta urinish mumkin; eng yaxshi natijangiz saqlanadi.

1. TCP nima beradi?
Test uchun hisobga kirish
O‘Z SO‘ZINGIZ BILAN YOZING

Shaxsiy konspekt

Tushunganlaringiz, savollaringiz va keyingi amaliyotingiz. Parol yoki token yozmang.

Konspekt uchun hisobga kirish