← Kriptografiya va identifikatsiya
MODUL 08 / DARS 01

Hash va fayl yaxlitligi

SHA-256 nima beradi va nimani bermasligini biling.

45 daqiqa Python 3

Hash xususiyati

Hash ixtiyoriy uzunlikdagi kirishdan belgilangan uzunlikdagi digest oladi. Bir bit o‘zgarishi odatda digest’ni keskin o‘zgartiradi. SHA-256 yaxlitlik solishtirish uchun mos; hash ma’lumotni shifrlamaydi va uni yashirmaydi.

Ishonchli taqqoslash

Yuklangan fayl hashini oldindan ishonchli kanaldan olingan digest bilan solishtiring. Fayl bilan bir xil buzilgan serverdagi digest kuchli mustaqil dalil emas. Raqamli imzo nashriyotchi va kalit ishonchini ham tekshirishga imkon beradi.

Katta fayllar

Lokal faylni rb rejimda bo‘laklab o‘qib hasher.update’ga bering. Oddiy SHA-256 parol saqlash uchun juda tez; parollar uchun maxsus sekin, saltli hasher kerak. Dars sintetik baytlar bilan ishlaydi va hech qanday fayl yuklamaydi.

Python’da ko‘rib chiqamiz

import hashlib
first = hashlib.sha256(b"lesson-v1").hexdigest()
second = hashlib.sha256(b"lesson-v2").hexdigest()
print(first == second)
print(len(first))

Misolni

Mustaqil mashq

Bitta belgi o‘zgartirib digest’larni taqqoslang. Lokal vaqtinchalik faylni bo‘laklab hash qiling. Ishonchli digest qayerdan olinishi kerakligini yozing.

Chuqurroq o‘rganing

Rasmiy hujjatni ochish ↗
O‘QING → O‘ZGARTIRING → SINANG

Python ish maydoni

.py

Kod brauzeringizda Web Worker orqali bajariladi. Serverga yuborilmaydi. Standart kutubxona bilan ishlang; lokal shell va host fayllari mavjud emas.

● ● ●hash-integrity.pyPython 3.14
Muhit ishga tushirishda yuklanadi
NATIJA
Kod natijasi shu yerda ko‘rinadi.
JAVOBI TEKSHIRILADIGAN TOPSHIRIQ

Natijani tahlil qiling

SHA-256 hex digest uzunligi nechta belgi?

Yordamchi ishora

256 bit / 4 bit har hex belgi.

Python misolini hisobsiz ham bajara olasiz. Javobni tekshirish va natijani saqlash uchun hisobga kiring.

Hisobga kirish

Bu tekshiruv javob mosligini baholaydi. Mustaqil mashq va loyiha sifatini dars mezonlari bilan alohida tekshiring.

BILIMINGIZNI MUSTAHKAMLANG

Dars testi

To‘g‘ri javob bering. Qayta urinish mumkin; eng yaxshi natijangiz saqlanadi.

1. Hash shifrlashmi?
Test uchun hisobga kirish
O‘Z SO‘ZINGIZ BILAN YOZING

Shaxsiy konspekt

Tushunganlaringiz, savollaringiz va keyingi amaliyotingiz. Parol yoki token yozmang.

Konspekt uchun hisobga kirish