← Tarmoq asoslari
MODUL 05 / DARS 03

DNS, TLS va sertifikat zanjiri

Nom yechish, shifrlash va ishonchni ajrating.

45 daqiqa Python 3

Nomdan manzilga

DNS nomlarni yozuvlarga bog‘laydi: A IPv4, AAAA IPv6, CNAME taxallus. TTL keshda saqlash muddatiga ta’sir qiladi. DNS javobi saytning biznes jihatdan ishonchliligini tasdiqlamaydi.

TLS nima tekshiradi?

TLS kanalni shifrlash va server identifikatorini tekshirishga yordam beradi. Klient sertifikat zanjiri, amal qilish muddati va hostname mosligini tekshiradi. O‘quv ishida ham verify=False odat qilmang. O‘zingizning lab CA’ingizni aniq trust store’ga qo‘shish to‘g‘riroq.

Amaliy diagnostika

DNS, TCP ulanishi va TLS handshake alohida bosqichlar. Har birida xato sababi turlicha. HTTPS qulf belgisi ilovada IDOR yoki SQL injection yo‘qligini anglatmaydi. Quyida DNS sintetik javobi tahlil qilinadi; internet so‘rovi yuborilmaydi.

Python’da ko‘rib chiqamiz

records = [{"type": "A", "value": "192.0.2.10"},
           {"type": "AAAA", "value": "2001:db8::10"},
           {"type": "TXT", "value": "training-only"}]
print(next(row["value"] for row in records if row["type"] == "A"))

Misolni

Mustaqil mashq

DNS A va CNAME farqini chizing. TLS hostname xatosi va muddati o‘tgan sertifikat uchun foydalanuvchi xabarlarini yozing. Sertifikat tekshiruvini chetlab o‘tmaslik sababini tushuntiring.

Chuqurroq o‘rganing

Rasmiy hujjatni ochish ↗
O‘QING → O‘ZGARTIRING → SINANG

Python ish maydoni

.py

Kod brauzeringizda Web Worker orqali bajariladi. Serverga yuborilmaydi. Standart kutubxona bilan ishlang; lokal shell va host fayllari mavjud emas.

● ● ●dns-tls.pyPython 3.14
Muhit ishga tushirishda yuklanadi
NATIJA
Kod natijasi shu yerda ko‘rinadi.
JAVOBI TEKSHIRILADIGAN TOPSHIRIQ

Natijani tahlil qiling

Sintetik A yozuvi qiymati nima?

Yordamchi ishora

type A bo‘lgan obyektni tanlang.

Python misolini hisobsiz ham bajara olasiz. Javobni tekshirish va natijani saqlash uchun hisobga kiring.

Hisobga kirish

Bu tekshiruv javob mosligini baholaydi. Mustaqil mashq va loyiha sifatini dars mezonlari bilan alohida tekshiring.

BILIMINGIZNI MUSTAHKAMLANG

Dars testi

To‘g‘ri javob bering. Qayta urinish mumkin; eng yaxshi natijangiz saqlanadi.

1. TLS sertifikati nimani kafolatlamaydi?
Test uchun hisobga kirish
O‘Z SO‘ZINGIZ BILAN YOZING

Shaxsiy konspekt

Tushunganlaringiz, savollaringiz va keyingi amaliyotingiz. Parol yoki token yozmang.

Konspekt uchun hisobga kirish