← Blue team va log tahlili
MODUL 09 / DARS 02

Deteksiya qoidalari va false positive

Chegaralar, vaqt oynasi va kontekstni qo‘shing.

45 daqiqa Python 3

Qoidaning tuzilishi

Detektor ma’lum shartga mos hodisani ajratadi. Masalan, bir foydalanuvchi uchun qisqa vaqt ichidagi ko‘p login xatosi tekshiruvga sabab bo‘lishi mumkin. Faqat umumiy kunlik sonni hisoblash bir paytdagi urinishlar bilan uzoq davrni aralashtiradi.

To‘g‘ri guruhlash

User, manba IP, ilova va vaqt oynasini vazifaga qarab tanlang. IP umumiy NAT bo‘lishi mumkin. Xizmat akkaunti va odatiy foydalanuvchi turli bazaviy holatga ega. Quyidagi Counter soddalashtirilgan sanash; production’da vaqt oynasi va hajm cheklovi talab qilinadi.

Aniqlikni o‘lchang

False positive — zararsiz holatni shubhali deb belgilash. False negative — xavfli holatni o‘tkazish. Yorliqlangan sintetik data bilan precision/recall’ni o‘lchab, chegarani asoslang. Detektor xulosasi ayblov emas; triage uchun signal.

Python’da ko‘rib chiqamiz

from collections import Counter
events = ["ali", "vali", "ali", "ali", "vali"]
counts = Counter(events)
alerts = sorted(user for user, count in counts.items() if count >= 3)
print(",".join(alerts))

Misolni

Mustaqil mashq

Hodisalarga timestamp qo‘shib 5 daqiqalik oyna tuzing. Oddiy foydalanuvchining parol unutishi uchun false positive misolini yozing. Test data’ni real logdan emas, o‘zingiz yarating.

Chuqurroq o‘rganing

Rasmiy hujjatni ochish ↗
O‘QING → O‘ZGARTIRING → SINANG

Python ish maydoni

.py

Kod brauzeringizda Web Worker orqali bajariladi. Serverga yuborilmaydi. Standart kutubxona bilan ishlang; lokal shell va host fayllari mavjud emas.

● ● ●detection-rules.pyPython 3.14
Muhit ishga tushirishda yuklanadi
NATIJA
Kod natijasi shu yerda ko‘rinadi.
JAVOBI TEKSHIRILADIGAN TOPSHIRIQ

Natijani tahlil qiling

Qaysi user chegara qiymatiga yetgan?

Yordamchi ishora

ali uch marta uchraydi.

Python misolini hisobsiz ham bajara olasiz. Javobni tekshirish va natijani saqlash uchun hisobga kiring.

Hisobga kirish

Bu tekshiruv javob mosligini baholaydi. Mustaqil mashq va loyiha sifatini dars mezonlari bilan alohida tekshiring.

BILIMINGIZNI MUSTAHKAMLANG

Dars testi

To‘g‘ri javob bering. Qayta urinish mumkin; eng yaxshi natijangiz saqlanadi.

1. False positive nima?
Test uchun hisobga kirish
O‘Z SO‘ZINGIZ BILAN YOZING

Shaxsiy konspekt

Tushunganlaringiz, savollaringiz va keyingi amaliyotingiz. Parol yoki token yozmang.

Konspekt uchun hisobga kirish