Jarayonning hayoti
Jarayon bajarilayotgan dastur nusxasi; PID uning identifikatori. ps aux jarayonlar, top jonli resurs, ss -lnt TCP tinglovchi soketlarni ko‘rsatadi. Ochiq port o‘zi zaiflik emas: xizmat, versiya, konfiguratsiya va ruxsat muhim.
Servis boshqaruvi
systemd muhitida systemctl status SERVICE va journalctl -u SERVICE bilan holatni o‘qing. Faqat o‘zingizning lab xizmatini to‘xtating. SIGTERM odatiy tozalab chiqishga imkon beradi, SIGKILL buni bermaydi. Avval sabab va bog‘liqliklarni bilib oling.
Resurs va huquq
Xizmat alohida, minimal huquqli foydalanuvchida ishlasin. CPU/RAM o‘sishi trafik, xato yoki katta kirishdan bo‘lishi mumkin; darhol hujum deb xulosa qilmang. Darsdagi jadval sintetik; faqat root bo‘lib ishlayotganlarni sanaydi, xavfni avtomatik isbotlamaydi.
Python’da ko‘rib chiqamiz
processes = [
{"pid": 1, "user": "root", "name": "init"},
{"pid": 42, "user": "web", "name": "gunicorn"},
{"pid": 50, "user": "root", "name": "sshd"},
]
print(sum(p["user"] == "root" for p in processes))Misolni
Mustaqil mashq
VM’da ps va ss natijalarini o‘qing. Faqat o‘zingiz boshlagan Python jarayonini SIGTERM bilan to‘xtating. Xizmatga root kerak bo‘lmagan uchta sabab yozing.