Uchta asosiy xususiyat
Maxfiylik ma’lumotni faqat ruxsatli inson ko‘rishini ta’minlaydi. Yaxlitlik ma’lumot ruxsatsiz o‘zgarmasligini, mavjudlik esa xizmat kerak paytda ishlashini bildiradi. Parol bazasi sizishi — maxfiylik, bahoning o‘zgartirilishi — yaxlitlik, xizmat to‘xtashi — mavjudlik muammosi.
Riskni ustuvorlashtirish
Tahdid — zarar keltirishi mumkin bo‘lgan holat. Zaiflik — undan foydalanish imkonini beruvchi kamchilik. Risk aktivga ta’sir va ehtimollik birikmasi. Darsdagi 1–5 balli ko‘paytma soddalashtirilgan ta’lim modeli; u rasmiy CVSS bahosi emas.
Qaror va nazorat
Eng yuqori ballni birinchi o‘ringa qo‘ying, lekin mavjud himoya, biznes konteksti va tiklash vaqtini ham hisobga oling. Zaxira nusxa mavjudlikka, ruxsatlar maxfiylikka, audit izi yaxlitlik nazoratiga yordam beradi. Har bir nazorat uchun egasi va tekshirish sanasini yozing.
Python’da ko‘rib chiqamiz
risks = {"backup": (2, 3), "public-data": (4, 5), "weak-log": (2, 2)}
scores = {name: probability * impact for name, (probability, impact) in risks.items()}
print(max(scores, key=scores.get))Misolni
Mustaqil mashq
Uchta shaxsiy ma’lumotsiz aktiv uchun CIA jadvali tuzing. Har biriga tahdid, nazorat va qoldiq riskni yozing. Ta’sir 5 dan 2 ga tushganda ball qanday o‘zgarishini hisoblang.